Ile pamiętamy z naszych pierwszych lat? W Raju jeszcze nieutraconym Jonas Mekas, świadomy ograniczeń pamięci, zbiera chwile z trzeciego roku życia swojej córki Oony. Film-dziennik z 1979 roku ma być filmowym prezentem – listem z przeszłości dla przyszłej kobiety, która po latach będzie odkrywać to, czego nie zapamiętała. Pierwsze doświadczenia, zabawy, śmiech i łzy, pierwszy śnieg, rodzinne podróże. Reżyser odzyskuje dla niej wszystko, co sam utracił – dom i dzieciństwo. Raj… okazuje się też przewrotnym poradnikiem, instrukcją obsługi alternatywnego życia, nie tylko dla córki. To tragedia naszych czasów, że nie możemy być idealistami, nie możemy zajmować się pięknem czy wartościami. Mamy być twardzi i praktyczni… Zwracam się do ciebie, Oono, bądź idealistką, nie bądź praktyczna, szukaj tego, co niepozorne, ale kluczowe dla życia. Ta deklaracja czułości wobec świata i potrzeby obrania własnej ścieżki współgra z całą twórczością Mekasa – niepozorną, ale odważną w konsekwentnym podążaniu osobną drogą, na przekór zmieniającym się modom.
[Mariusz Mikliński]
