Akcja „Purytanów” toczy się w 1649 r. w czasach angielskiej wojny domowej. Miejscem akcji jest twierdza purytanów w pobliżu Plymouth, którą dowodzi Lord Walter Walton, generalny gubernator.
Bellini skomponował ją po przeprowadzce z Włoch do Paryża na zamówienie Carlo Severiniego, dyrektora Théâtre-Italien. Pracował nad nią szczególnie troskliwie, prapremiera miała prawdziwie gwiazdorską obsadę, a jej sukces był wręcz tryumfalny. Choć libretto "Purytan” autorstwa Carla Pepolego nie należy do najwybitniejszych w historii gatunku (to raczej "historyczna bajka”, nie zawsze logiczna i przejrzysta, jeśli chodzi o motywacje bohaterów), to muzyka Vincenzo Belliniego osiąg tu swe szczyty. Zarówno, jeśli chodzi o melodyczną inwencję, jak i techniczne wymogi (dlatego "Purytanie” są rzadziej wystawiani, niż na to zasługują). Wyjątkowo ciekawa i złożona, jak na Belliniego, jest także instrumentacja dzieła. Całość mimo dramatycznych momentów trzymających odbiorcę w napięciu przepełniona jest głęboką melancholią i liryzmem. Premiera opery odbyła się 24 stycznia 1835 roku i było to ostatnie, najdoskonalsze dzieło kompozytora.
Akcja rozgrywa się w Szkocji w XVII wieku w zamku komendanta Lorda Waltera Waltona. Sir Ryszard Forth przybywa do twierdzy purytanów, gdzie zamierza poślubić ukochaną Elwirę, córkę Lorda Waltera Waltona, który obiecał przyjacielowi jej rękę. Sir Ryszard odkrywa jednak, że Elwira kocha Lorda Artura Talbota, zwolennika dynastii Stuartów i to jego zamierza poślubić. Zwierza się ze swych bolesnych uczuć przyjacielowi, sir Brunowi Robertonowi.
