Film Wildera sięga tym razem – zgodnie z tytułem – do prywatnego życia „najlepszego mózgu epoki”, jak nazywał swego znamienitego przyjaciela dr Watson. Obraz detektywistycznego geniusza, jaki się z tej opowieści wyłania, całkowicie odbiega od obiegowych wyobrażeń na jego temat. Wilder skupił się przede wszystkim na dwóch faktach z jego biografii: uzależnieniu od kokainy, które pozwalało mu znieść brak godnego siebie przeciwnika i niecodziennym związku z drobnomieszczańskim lekarzem relegowanym z armii.
Akcja filmu obraca się wokół tajemniczej kobiety uratowanej z Tamizy. Śledztwo w tej sprawie prowadzi Holmesa nad jezioro Loch Ness. Okazuje się, że dotknięta rzekomą amnezją kobieta gorzko zakpiła sobie z wielkiego detektywa. Mimo ostatecznego triumfu, Holmes przeżywa ponowne załamanie.
Film Wildera przywołuje „ludzki" wymiar osobowości geniusza. Ukazuje go jako człowieka, który nie potrafi zaakceptować szarzyzny i miałkości dnia codziennego.